ในยุคที่เกษตรกรรมต้องปรับตัวให้ทันต่อกระแสโลก โกโก้ ได้ก้าวขึ้นมาเป็นพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ที่น่าจับตามอง ด้วยคุณสมบัติที่เป็น ซุปเปอร์ฟู้ด ซึ่งมีประโยชน์ต่อร่างกายรอบด้าน ตั้งแต่การช่วยลดความดันโลหิต บำรุงสมอง ไปจนถึงการส่งเสริมสุขภาพจิตให้แจ่มใส
การเติบโตอย่างรวดเร็วของธุรกิจคาเฟ่และร้านขนมหวานทั่วโลก ส่งผลให้ความต้องการโกโก้และช็อกโกแลตออร์แกนิกพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง นี่คือโอกาสสำคัญของเกษตรกรไทยในการยกระดับผลผลิตสู่มาตรฐานสากลเพื่อป้อนเข้าสู่ตลาดที่มีกำลังซื้อสูง
ความมั่นใจในคุณภาพของโกโก้ไทยได้รับการการันตีด้วยความสำเร็จจากการคว้ารางวัลในเวที International Chocolate Awards Asia Pacific 2018 ซึ่งเป็นก้าวสำคัญที่ทำให้โกโก้จากประเทศไทยเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ
หัวใจสำคัญที่ทำให้โกโก้เป็นพืชทำเงิน คือความสามารถในการให้ผลผลิตที่ต่อเนื่อง เกษตรกรสามารถเก็บเกี่ยวได้ทุกๆ 15 วัน ช่วยสร้างกระแสเงินสดหมุนเวียนและสร้างรายได้ที่สม่ำเสมอให้กับครัวเรือนตลอดทั้งปี
ในด้านการจัดการผลผลิต ปัจจุบันมีการนำแนวคิดการแปรรูปแบบครบวงจรมาใช้เพื่อเพิ่มมูลค่ามหาศาล ทุกส่วนของโกโก้ถูกนำมาสร้างรายได้ในหลายรูปแบบโดยไม่ปล่อยให้เสียเปล่า
เนื้อในของเมล็ดโกโก้ถูกนำไปแปรรูปเป็นอาหารและเครื่องดื่มชั้นเลิศ ขณะที่ ไขมันโกโก้ หรือโกโก้บัตเตอร์ ได้กลายเป็นส่วนผสมสำคัญในอุตสาหกรรมเครื่องสำอางระดับพรีเมียม สร้างมูลค่าเพิ่มได้มากกว่าการขายเป็นวัตถุดิบดิบ
แม้แต่เปลือกของโกโก้ที่เคยถูกมองว่าเป็นขยะทางการเกษตร ก็สามารถนำมาสร้างสรรค์เป็นภาชนะใส่ขนมหรือไอศกรีมที่ย่อยสลายได้ง่าย ช่วยลดขยะพลาสติกและตอบโจทย์เทรนด์การใช้ชีวิตรักษ์โลก
ในเชิงการจัดการทรัพยากร เปลือกและส่วนที่เหลือจากการแปรรูปยังสามารถนำไปทำเป็น เชื้อเพลิงชีวภาพ หรือเปลี่ยนเป็นปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง เพื่อหมุนเวียนกลับไปบำรุงต้นโกโก้ในสวน เป็นวงจรที่ยั่งยืน
พื้นที่ต้นแบบอย่าง ปราณโกโก้ ในจังหวัดลำปาง ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้ (Co-learning Space) ที่ส่งต่อเทคนิคและองค์ความรู้ในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเกษตรกรรายอื่นเพื่อให้เกิดการพัฒนาไปพร้อมกันอย่างเป็นระบบ
การผลิตโกโก้ในยุคปัจจุบันจึงไม่ใช่แค่การปลูกพืชเพื่อให้ได้ผลผลิต แต่คือการบริหารจัดการภายใต้แนวคิด ความยั่งยืน หรือแบบ Ze ซึ่งเป็นการผสานภูมิปัญญาเกษตรเข้ากับเทคโนโลยีและกลไกการตลาดสมัยใหม่
สำหรับผู้ที่สนใจเริ่มต้น การทำความเข้าใจในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การปลูก การดูแล ไปจนถึงการแปรรูปอย่างมืออาชีพ คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสในการประสบความสำเร็จในระยะยาว
การขยายตัวของพื้นที่เพาะปลูกโกโก้ที่เพิ่มขึ้นทั่วประเทศในขณะนี้ เป็นเครื่องพิสูจน์ว่าเกษตรกรไทยมีความตื่นตัวและพร้อมที่จะเปลี่ยนผ่านสู่การผลิตพืชเศรษฐกิจที่มีอนาคตไกลกว่าเดิม
เมื่อมองถึงอนาคต โกโก้ไทยยังมีศักยภาพที่จะเติบโตได้อีกมาก หากมีการส่งเสริมการแปรรูปที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นและการสร้างแบรนด์สินค้าให้มีความโดดเด่นในตลาดโลก
ทุกองค์ประกอบที่กล่าวมาสะท้อนให้เห็นว่าการปลูกโกโก้คือการลงทุนที่คุ้มค่า หากเกษตรกรมีการวางแผนที่ดีและรู้จักใช้ประโยชน์จากทุกส่วนของผลผลิตให้เกิดมูลค่าสูงสุดตามแนวทางที่ทันสมัย