ในยุคที่โลกดิจิทัลหมุนไปอย่างรวดเร็ว แพลตฟอร์มบริการออนไลน์สู่พื้นที่จริงหรือ O2O ได้ก้าวข้ามบทบาทการเป็นเพียงผู้ให้บริการขนส่ง ไปสู่การเป็น โครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจ ที่สำคัญ แพลตฟอร์มอย่าง Grab ได้พิสูจน์ให้เห็นว่าการนำข้อมูลเชิงลึกมาปรับใช้ สามารถขับเคลื่อนเสน่ห์ทางวัฒนธรรมไทยให้กลายเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจที่จับต้องได้จริง
จากการเสวนาในงาน GrabNEXT 2026 เปิดเผยตัวเลขที่น่าสนใจว่า ตลอดระยะเวลา 3 ปี ตั้งแต่ปี 2566 ถึง 2568 แพลตฟอร์มนี้ช่วยอำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวต่างชาติและสร้างรายได้เข้าสู่ระบบเศรษฐกิจไทยได้สูงถึง 1.5 หมื่นล้านบาท โดยมีฐานผู้ใช้งานกว่า 54 ล้านราย ซึ่งเป็นนักท่องเที่ยวต่างชาติถึง 1 ใน 4 ของผู้ใช้งานทั้งหมดในประเทศไทย
ความสำเร็จนี้ขับเคลื่อนด้วยกลยุทธ์ T.A.S.T.E เพื่อส่งเสริมอัตลักษณ์ไทยใน 5 มิติ เริ่มจาก T หรือ Travel ที่ใช้เทคโนโลยีช่วยอำนวยความสะดวกในการเดินทางไปยังแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมทั่วประเทศกว่า 3.6 ล้านเที่ยว ซึ่งเป็นการกระจายรายได้เข้าสู่ชุมชนโดยตรง
ในมิติของ A หรือ Awake คือการปลุกอัตลักษณ์ไทยให้ตื่นตัวผ่านเทศกาลและประเพณีสำคัญ เห็นได้ชัดจากช่วงเทศกาลสงกรานต์ที่มียอดการเรียกรถจากนักท่องเที่ยวต่างชาติเพิ่มสูงขึ้นถึง 20% สะท้อนให้เห็นว่าวัฒนธรรมคือแม่เหล็กดึงดูดนักท่องเที่ยวที่มีศักยภาพสูง
ส่วนมิติของ S หรือ Support คือการสนับสนุนสินค้าชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม ปัจจุบันร้านค้า SME และวิสาหกิจชุมชนคิดเป็นสัดส่วนหลักถึง 74% ของร้านค้าทั้งหมดบน GrabMart โดยสินค้ากลุ่มเครื่องหอมไทยได้รับความนิยมสูงจนมียอดขายรวมกว่า 250,000 ชิ้น เป็นช่องทางสำคัญที่ช่วยให้เกษตรกรและผู้ผลิตรายย่อยเข้าถึงตลาดระดับสากลได้ง่ายขึ้น
สำหรับมิติ T หรือ Transform คือการพาแบรนด์ไทยไปบุกตลาดต่างประเทศผ่านเครือข่ายระดับภูมิภาค เช่น การสนับสนุนให้แบรนด์ร้านอาหารไทยไปเปิดสาขาในต่างแดนอย่างสิงคโปร์ ซึ่งสร้างยอดขายรวมไปแล้วกว่า 2.2 พันล้านบาท ถือเป็นการยกระดับแบรนด์ท้องถิ่นให้ก้าวสู่ระดับสากลได้อย่างมั่นคง
ปิดท้ายที่มิติ E หรือ Elevate คือการยกระดับคุณภาพอาหารไทยผ่านรางวัล GrabThumbsUp Awards ที่คัดสรรร้านอร่อยเพื่อเป็นมาตรฐาน โดยเมนูอย่างผัดกะเพรา ข้าวผัด และผัดไทย ยังคงเป็นขวัญใจอันดับต้นๆ ของชาวต่างชาติ ขณะที่ส้มตำมียอดขายสูงถึง 13 ล้านจาน และชาไทยที่มียอดขายทะลุ 8.6 ล้านแก้ว
ความน่าสนใจอีกประการคือความร่วมมือกับกระทรวงวัฒนธรรมในแคมเปญ The Lost Taste หรือ รสชาติที่กำลังจะหายไป ซึ่งเป็นภารกิจอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยการนำเมนูอาหารที่หาทานยากและพืชผลทางการเกษตรตามฤดูกาลมาโปรโมทให้เข้าถึงผู้บริโภคได้ง่ายขึ้น
โครงการนี้ไม่เพียงช่วยต่อลมหายใจให้เมนูอาหารไทยโบราณ แต่ยังเป็นการสร้างความตระหนักรู้ถึงคุณค่าของวัตถุดิบทางการเกษตรท้องถิ่นที่อาจเผชิญวิกฤตขาดผู้สืบทอด ถือเป็นกลยุทธ์ที่เชื่อมโยงภาคเกษตรกรรมเข้ากับภาคบริการได้อย่างแนบเนียน
ในระดับภูมิภาค พลังของอาหารไทยสร้างอิมแพคอย่างมหาศาล โดยในปี 2568 มีออเดอร์อาหารไทยผ่านแพลตฟอร์มใน 7 ประเทศ รวมมูลค่าสูงถึง 2.2 หมื่นล้านบาท ตอกย้ำว่าอาหารไทยคือ Soft Power ที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงหากมีการจัดการด้วยข้อมูลที่ถูกต้อง
การดำเนินงานของแพลตฟอร์มในอนาคตจึงไม่ได้เน้นเพียงแค่การส่งอาหาร แต่คือการสร้างระบบนิเวศที่เติบโตไปพร้อมกับชุมชน การเปลี่ยนทุนทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นรายได้ที่มั่นคงคือหัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลไทยในก้าวต่อไป
สำหรับเกษตรกรและผู้ประกอบการรายย่อย นี่คือโอกาสสำคัญในการปรับตัวเข้าสู่เทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อให้สินค้าของตนเข้าถึงผู้บริโภคในวงกว้างได้โดยตรงโดยไม่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลาง
อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่ยังคงอยู่คือการรักษามาตรฐานของสินค้าและบริการให้คงที่ท่ามกลางความต้องการที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เพื่อให้มั่นใจว่าชื่อเสียงของอาหารและสินค้าไทยจะยังคงเป็นที่ยอมรับในระดับสากลอย่างยั่งยืน
ท้ายที่สุดแล้ว การผสานเทคโนโลยีเข้ากับมรดกทางวัฒนธรรมอาจเป็นคำตอบของการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากในอนาคต แต่คำถามที่น่าคิดคือ เราจะทำอย่างไรให้คนรุ่นใหม่ยังคงเห็นความสำคัญของการสืบทอดภูมิปัญญาเหล่านี้ไปพร้อมกับการใช้ประโยชน์จากแพลตฟอร์มดิจิทัลอย่างสร้างสรรค์