ในเวทีระดับโลกที่การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ประเทศไทยกำลังถูกจับตามองในฐานะผู้เล่นสำคัญที่มี ความคิดสร้างสรรค์ เป็นอาวุธลับในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจระยะยาว ล่าสุดในงานประชุมประจำปีของกลุ่มธนาคารโลกและกองทุนการเงินระหว่างประเทศ 2026 IMF–World Bank Group Annual Meetings ได้มีการเปิดเผยข้อมูลที่น่าสนใจว่า เศรษฐกิจสร้างสรรค์ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของวัฒนธรรมหรือความบันเทิง แต่คือกลไกสำคัญที่จะช่วยยกระดับประเทศไทยสู่ประเทศรายได้สูง

บรรยากาศภายในงานเต็มไปด้วยความมุ่งมั่นจากเหล่านักวางนโยบายและภาคธุรกิจที่มารวมตัวกันเพื่อหา ขอบฟ้าใหม่ของประเทศไทย โดย Mr. Denis Medvedev จาก World Bank Group ได้ฉายภาพให้เห็นว่าความคิดสร้างสรรค์ของไทยนั้นฝังรากอยู่ในทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นอาหาร แฟชั่น สถาปัตยกรรม ไปจนถึงงานหัตถกรรมอันประณีต ซึ่งสิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นทุนทางวัฒนธรรมที่รอการต่อยอด

ตัวเลขทางเศรษฐกิจที่ปรากฏออกมานั้นสะท้อนความจริงที่น่าทึ่ง ปัจจุบันเศรษฐกิจสร้างสรรค์ไทยมีมูลค่ารวมสูงถึง 1.7 ล้านล้านบาท คิดเป็น 10.8% ของมูลค่าเพิ่มรวมของประเทศ หรือ GVA แม้สัดส่วนการจ้างงานในระบบจะยังอยู่ที่ประมาณ 2% แต่ตัวเลขนี้กลับกลายเป็นโอกาสมหาศาลสำหรับคนรุ่นใหม่ที่จะเข้ามามีบทบาทในอุตสาหกรรมแห่งอนาคตนี้

การวิเคราะห์เชิงลึกของ World Bank ชี้ให้เห็นถึง ตัวคูณทางเศรษฐกิจ ที่น่าสนใจอย่างยิ่ง โดยทุกการใช้จ่าย 1 บาทในอุตสาหกรรมภาพยนตร์และการผลิตคอนเทนต์ สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับภาคส่วนอื่นได้อีกถึง 2.5 บาท นี่คือหลักฐานที่ชัดเจนว่าการลงทุนในความคิดสร้างสรรค์ไม่ได้จบลงแค่ในสตูดิโอ แต่ส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อระบบเศรษฐกิจโดยรวม

ในขณะที่การส่งออกสินค้าสร้างสรรค์ของไทยเติบโตขึ้นกว่า 2 เท่าในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา จนแตะระดับ 8.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2024 แต่เรายังคงพึ่งพาการส่งออกอัญมณีเป็นหลัก ดังนั้นการเปลี่ยนผ่านสู่การส่งออก บริการสร้างสรรค์และคอนเทนต์ดิจิทัล จึงเป็นกุญแจสำคัญที่เทคโนโลยีจะเข้ามาลดข้อจำกัด ทำให้ผลงานจากประเทศไทยเข้าถึงผู้บริโภคทั่วโลกได้โดยตรง

เพื่อปลดล็อกศักยภาพนี้ World Bank ได้เสนอ 3 ยุทธศาสตร์การเปลี่ยนผ่านที่สำคัญ คือการปรับนโยบายจากการสนับสนุนรายโครงการเป็นการสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อธุรกิจ การเปลี่ยนจากการสร้างทรัพย์สินทางปัญญาเพียงอย่างเดียวเป็นการสร้างระบบ การระดมทุนและการเพิ่มมูลค่าจาก IP และสุดท้ายคือการเชื่อมโยงนักสร้างสรรค์ไทยเข้ากับตลาดโลกอย่างจริงจัง

หากประเทศไทยสามารถยกระดับประสิทธิภาพของอุตสาหกรรมคอนเทนต์ให้ใกล้เคียงกับระดับสากล เช่น เกาหลีใต้ ได้สำเร็จ ผลลัพธ์ที่คาดการณ์ไว้คือการสร้างงานในระบบเพิ่มขึ้นถึง 3 ล้านตำแหน่งภายในปี 2040 ซึ่งจะทำให้เศรษฐกิจสร้างสรรค์มีสัดส่วนสูงถึง 5.6% ของผลผลิตทางเศรษฐกิจของประเทศ

ทางด้าน คุณพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานกรรมการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) ได้กล่าวเสริมถึงศักยภาพของบุคลากรไทยที่มีอยู่กว่า 150,000 คน ในอุตสาหกรรมคอนเทนต์กว่า 32,000 ราย ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่ภาพยนตร์ ดนตรี แอนิเมชัน ไปจนถึงเกม

ขณะนี้ CEA กำลังเร่งจัดทำ Thailand Creative Economy Action Plan 2028 – 2032 เพื่อเป็นพิมพ์เขียวในการพัฒนา โดยเน้น 4 ยุทธศาสตร์หลัก ตั้งแต่การดันคอนเทนต์สู่ตลาดโลก การยกระดับการใช้ประโยชน์จากทรัพย์สินทางปัญญา การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ ไปจนถึงการกระจายโอกาสทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ไปยังภูมิภาคต่างๆ ทั่วประเทศ

ความร่วมมือที่โดดเด่นอย่างหนึ่งคือการจับมือกับพันธมิตรระดับโลกอย่าง Netflix เพื่อยกระดับทุนทางวัฒนธรรมไทยให้กลายเป็น Creative IP ที่สามารถสร้างรายได้และขยายธุรกิจได้จริง โดยมีกรณีศึกษาที่น่าสนใจจากซีรีส์เรื่อง ทนายปีศาจ (The Evil Lawyer) ซึ่งผ่านกระบวนการพัฒนาจากโครงการ CEA Content Lab จนสามารถก้าวเข้าสู่การผลิตและเผยแพร่ในระดับสากลได้สำเร็จ

ความสำเร็จนี้เป็นบทพิสูจน์ว่า หากภาครัฐสามารถสร้างตลาดและสถาบันที่ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อลดความเสี่ยงด้านการลงทุนและสร้างความเชื่อมั่นให้กับภาคเอกชน ความคิดสร้างสรรค์ก็จะเปลี่ยนสถานะจากเพียงแค่ ความบันเทิง กลายเป็นสินทรัพย์ทางเศรษฐกิจที่ทรงพลัง

การเดินทางสู่ขอบฟ้าใหม่ของไทยในครั้งนี้ ไม่ได้เป็นเพียงการมุ่งเน้นการผลิตผลงาน แต่เป็นการวางรากฐานโครงสร้างเศรษฐกิจที่มีความยืดหยุ่นและหลากหลายในยุคดิจิทัล โดยมีปัญญาประดิษฐ์หรือ AI เข้ามาเป็นเครื่องมือช่วยเร่งขีดความสามารถในการแข่งขัน

ท้ายที่สุดแล้ว สิ่งที่ประเทศไทยต้องเร่งดำเนินการคือการเปลี่ยนความคิดสร้างสรรค์ให้เป็น ทรัพย์สินทางปัญญา ที่สามารถแข่งขันได้ในเวทีโลก เพื่อให้เศรษฐกิจสร้างสรรค์กลายเป็นเครื่องยนต์หลักที่ขับเคลื่อนความมั่งคั่งอย่างยั่งยืนให้กับคนไทยทุกคนในระยะยาว

คำถามสำคัญที่ทิ้งไว้ให้เราขบคิดคือ ในวันที่เทคโนโลยีและนโยบายพร้อมสนับสนุนเต็มที่แล้ว เราในฐานะส่วนหนึ่งของสังคมไทย จะสามารถเปลี่ยนความคิดสร้างสรรค์รอบตัวให้กลายเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจที่จับต้องได้ในรูปแบบใดบ้าง